Co to jest Leader?

Leader to europejski program wspierający społeczności, które stawiają na współpracę partnerską.

Inicjatywa LEADER realizowana jest w Unii Europejskiej od 1991r. stanowi nowe podejście do

rozwiązywania problemów wsi. Warunkiem niezbędnym do pełnego i skutecznego realizowania

polityki wobec obszarów wiejskich jest zaangażowanie społeczności wiejskich w proces

podejmowania decyzji na poziomie lokalnym.

W krajach Unii Europejskiej powstało ponad 1000 Lokalnych Grup Działania (LGD)

funkcjonujących na poziomie lokalnym. W Polsce działa około 200 grup. Przez swoje działania i

inicjatywy dają pole do aktywności mieszkańcom wsi, wykorzystując w sposób innowacyjny

lokalne zasoby przyrodniczo- kulturowe, przyczyniając się do tworzenia miejsc pracy i promocji

obszarów wiejskich.

LEADER kładzie silny nacisk na partnerstwo pomiędzy trzema sektorami: publicznym,

społecznym i ekonomicznym oraz na tworzenie pomiędzy nimi sieci powiązań celem wymiany

doświadczeń, wzajemnej współpracy i realizacji wspólnych projektów.

W latach 2009- 2015 Leader będzie realizowany w Polsce w ramach Programu Rozwoju

Obszarów Wiejskich działania Osi 3 i 4.

Warunki udziału w działaniach Leader

Leader skierowany jest do obszarów wiejskich spójnych terytorialnie zamieszkałych przez 10-150 tyś mieszkańców. W celu jego realizacji powinna powstać Lokalna Grupa DziałaniaLokalnej Strategii Rozwoju (LSR), powinien on opisywać takie obszary tematyczne jak : poprawa jakości życia na wsi, tworzenie pozarolniczych miejsc pracy, aktywizowanie mieszkańców i budowanie kapitału społecznego, wykorzystanie zasobów przyrodniczych i kulturowych w rozwoju lokalnym. Wdrożeniu LSR będą służyły środki Unii Europejskiej kierowane w ramach programu Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz aktywność mieszkańców i partnerów zaangażowanych w LGD.

Od 2009 r. mieszkańcy zamieszkali na obszarze LGD będą mogli ubiegać się o pomoc finansową w zakresie następujących działań (dalej zwanych operacjami):

o różnicowanie kierunku działalności nierolniczej

o odnowa i rozwój wsi

o rozwój mikroprzedsiebiorstw

o małe projekty

Zakres operacji Działań Leader

• Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej

o Beneficjenci: działalność nierolnicza lub związana z rolnictwem, podejmowaną poprzez rolników, domowników, małżonków rolników. Osoba fizyczna występująca z wnioskiem powinna być objęta ubezpieczeniem społecznym rolników. Gospodarstwo Rolne, w którym pracuje beneficjent było objęte w roku poprzedzającym złożenie wniosku płatnościami bezpośrednimi.

o Zakres pomocy: pomocy udziela się z tytułu podjęcia lub rozwoju działalności w zakresie: usług dla gospodarstw rolnych lub leśnictwa; usług dla ludności; sprzedaży hurtowej lub detalicznej; rzemiosła lub rękodzielnictwa; robót i usług budowlanych oraz instalacyjnych; usług turystycznych oraz związanych ze sportem, rekreacją i wypoczynkiem; usług transportowych; usług komunalnych; przetwórstwa produktów rolnych lub jadalnych produktów leśnych; magazynowania lub przechowywania towarów; wytwarzania produktów energetycznych z biomasy; rachunkowości, doradztwa lub usług informatycznych.

o Wysokość pomocy:

• Pomoc ma formę zwrotu max. 50% kosztów kwalifikowanych operacji;

• Maksymalna wysokość udzielonej pomocy jednemu beneficjentowi w

gospodarstwie rolnym, w okresie realizacji programu. (2009- 2015) nie może przekroczyć 100 000 zi.

• Płatności- refundacja poniesionych kosztów etapowo lub za cały projekt.

Tworzenie i rozwój mikro przedsiębiorstw

o Beneficjenci: osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która prowadzi działalność jako mikroprzedsiębiorstwo zatrudniające do l O osób o obrocie netto do 2 min euro na obszarze LGD.

o Zakres pomocy: usług dla gospodarstw rolnych lub leśnictwa; usług dla ludności; sprzedaży hurtowej lub detalicznej; rzemiosła lub rękodzielnictwa; robót i usług budowlanych oraz instalacyjnych; usług turystycznych oraz związanych ze sportem, rekreacja i wypoczynkiem; usług transportowych; usług komunalnych; przetwórstwa produktów rolnych lub jadalnych produktów leśnych; magazynowania lub przechowywania towarów; wytwarzania produktów energetycznych z biomasy; rachunkowości, doradztwa lub usług informatycznych.

o Wysokość pomocy przyznanej na realizację operacji nie może przekroczyć:

• 100 000 zł -jeśli biznes plan przewiduje utworzenie od l do 2 miejsc pracy,

• 200 000 zł -jeśli biznes plan przewiduje utworzenie od 3 do 4 miejsc pracy, "

• 300 000 zł -jeśli biznes plan przewiduje utworzenie co najmniej 5 miejsc pracy

• Pomoc ma formę zwrotu max. 50% kosztów kwalifikowanych operacji,

• Płatność- refundacja poniesionych kosztów etapowo za cały projekt.

Maksymalna wysokość pomocy udzielonej jednemu beneficjentowi, w okresie realizacji programu (w latach 2009- 2015), nie może przekroczyć 300 000 zł. W przypadku przetwórstwa produktów rolnych lub jadalnych produktów leśnych, maksymalna wysokość pomocy udzielonej jednemu beneficjentowi, w okresie realizacji programu, wynosi 100 000 zł.

Odnowa i rozwój wsi

o Zakres pomocy:

Pomocy udziela się podmiotom z tytułu inwestycji w zakresie:

• remontu, przebudowy i wyposażenia obiektów pełniących funkcje publiczne, społeczno-kulturalne, rekreacyjne i sportowe, w tym obiektów zabytkowych;

• remontu, przebudowy i wyposażenia obiektów służących promocji obszarów wiejskich, w tym propagowaniu i zachowaniu dziedzictwa kulturowego, tradycji, sztuki lub kultury; kształtowania przestrzeni publicznej;

• budowy lub remontu, przebudowy publicznej infrastruktury związanej rozwojem funkcji turystycznych, sportowych i społeczno-kulturalnych;

• zakupu obiektów zabytkowych lub charakterystycznych dla tradycji budownictwa w

danym regionie oraz ich adaptację na cele publiczne; » odnawiania, eksponowania lub konserwacji lokalnych pomników historii,

obiektów architektury sakralnej i miejsc pamięci. o Ogólne zasady finansowania:

• refundacji podlegają koszty kwalifikowane poniesione przez beneficjenta, w wysokości nie przekraczającej 75% tych kosztów, z tym że dla jednej miejscowości - nie więcej niż 500 000 zł w okresie realizacji programu,

• wysokość pomocy nie może być wyższa niż 500 000 zł, także w przypadku operacji realizowanej w więcej niż jednej miejscowości, z tym że kwotę tę dzieli się proporcjonalnie do kosztów realizacji w każdej z tych miejscowości,

• wysokość pomocy przyznanej na realizację jednej operacji nie może być niższa niż 25 000 zł, według kalkulacji kosztów określonych we wniosku o przyznanie pomocy.

Beneficjent:

• gmina,

• instytucja kultury, dla której organizatorem jest jednostka samorządu terytorialnego,

• kościół lub związek wyznaniowy,

• organizacja pozarządowa pożytku publicznego,

Małe projekty

o Beneficjentami „małych projektów" mogą być:

• osoby fizyczne: pełnoletnie, zameldowane lub prowadzące działalność na obszarze L G D"

• osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, utworzona na podstawie przepisów ustaw, w tym fundacja albo stowarzyszenie z siedziba na obszarze LSR

• osoby prawne i jednostki organizacyjne o charakterze kościelnym lub związków

wyznaniowych, o Zakres pomocy:

• podnoszenie świadomości mieszkańców wsi, w tym poprzez organizacje szkoleń i innych przedsięwzięć o charakterze edukacyjnym i warsztatowym dla ludności z obszaru objętego LSR;

• podniesienia jakości życia ludności na obszarze działania LGD, w tym poprzez:

Ø udostępnianie na potrzeby społeczności wiejskiej urządzeń i sprzętu

komputerowego, w tym urządzeń i sprzętu umożliwiającego dostęp do Internetu;

Ø organizację imprez kulturalnych, rekreacyjnych, sportowych na obszarze objętym działalnością LGD;

• rozwój aktywności społeczności lokalnej, w tym poprzez:

Ø promocję lokalnej twórczości ludowej, kulturalnej i artystycznej z wykorzystaniem lokalnego dziedzictwa kulturowego, historycznego oraz przyrodniczego;

Ø kultywowanie miejscowych tradycji, obrzędów i zwyczajów;

Ø kultywowanie tradycyjnych zawodów i rzemiosła;

• rozwój agroturystyki i turystyki na obszarach wiejskich, w tym poprzez:

Ø utworzenie lub zmodernizowanie bazy informacji turystycznej oraz stron www, przygotowanie i wydanie folderów i innych publikacji informacyjnych dla obszaru objętego Lokalną Strategią Rozwoju;

Ø budowę/odbudowę małej infrastruktury turystycznej, w szczególności punktów widokowych, miejsc wypoczynkowych i biwakowych, tras narciarstwa biegowego i zjazdowego, tras rowerowych, ścieżek spacerowych, dydaktycznych;

• zachowanie lub odtworzenie, zabezpieczenie i oznakowanie cennego dziedzictwa przyrodniczego i krajobrazowego ze szczególnym wskazaniem na obszary chronione w tym obszary objęte siecią Natura 2000;

• zachowanie dziedzictwa kulturowego i historycznego, w tym poprzez:

Ø prowadzenie badań, gromadzenie danych, odbudowa lub renowacja, zabezpieczenie, uporządkowanie i oznakowanie niewielkich obiektów kulturowych i historycznych ważnych lub charakterystycznych dla danej miejscowości;

Ø odnawianie, uporządkowanie i oznakowanie prywatnych budynków i obiektów charakterystycznych dla budownictwa i krajobrazu danego regionu;

Ø remont świetlic wiejskich i zakup ich wyposażenia

• rozwój lokalnej aktywności gospodarczej poprzez inicjowanie powstawania, rozwoju, przetwarzania, wprowadzenia na rynek oraz podnoszenia jakości produktów i usług bazujących na lokalnych zasobach, w tym naturalnych surowcach lub produktach rolnych i leśnych, oraz tradycyjnych sektorach gospodarki.

o Wysokość pomocy: na operacje z zakresu „małych projektów" wynosić będzie maksymalnie 70% kosztów kwalifikowanych operacji nie więcej jednak niż 25 tyś. zł; przy czym całkowity koszt operacji nie może być niższy niż 4,5 tyś. zł oraz wyższy, niż 100 tyś. zł w okresie realizacji programu (2009-2015)

Zasady składania wniosków do LGD

Wnioski powinny być zgodne z Lokalna Strategią Rozwoju. Termin naboru będzie ogłaszała Lokalna Grupa Działania. Wnioski do finansowania będzie wybierała społeczna Rada LGD. Leader będzie także finansować funkcjonowanie LGD:

• Nabywanie umiejętności i aktywizacja

Pomoc przyznawana dla LGD w ramach działania może w szczególności dotyczyć: o badań nad obszarem objętym LSR; o informowania o obszarze działania LGD oraz o LSR; o szkolenia kadr biorących udział we wdrażaniu LSR;

o wydarzeń o charakterze promocyjnym związanych z obszarem działania LGD; o szkolenia lokalnych liderów o animowania społeczności lokalnych; o kosztów bieżących LGD,

• Wdrożenie projektów współpracy

• Wspólne przedsięwzięcia realizowane przez LGD

Więcej informacji www.minrol.gov.pl!

Opracowanie materiału:

Irena Krukowska-Szopa, Krzysztof Szustka

Fundacja Ekologiczna „Zielona Akcja", ul. Wrocławska 41, 59-220 Legnica

Tel. 076 86 294 30, www.zielonaakcja.pl